Ba xu hướng tái định hình ngành chăn nuôi toàn cầu

Những tín hiệu tại VIV Europe 2026 cho thấy, ngành chăn nuôi toàn cầu đang bước vào giai đoạn tái định hình với ba xu hướng nổi bật: phân cực thị trường, gia tăng hợp nhất doanh nghiệp và ưu tiên các giải pháp mang lại hiệu quả thực tiễn.

Phân hóa thành hai cực

Triển lãm chăn nuôi ở châu Âu (VIV Europe Utrecht, Hà Lan) đã mang đến bức tranh toàn cảnh về một ngành công nghiệp đang trải qua những biến chuyển sâu sắc trên phạm vi toàn cầu, đồng thời đang tác động trực tiếp đến châu Á. Một điểm đáng chú ý là sự hiện diện khá khiêm tốn của các doanh nghiệp Trung Quốc. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với xu hướng “phi toàn cầu hóa”. Thương mại quốc tế, chuyển giao công nghệ và đầu tư vẫn tiếp tục kết nối các thị trường. Song, điều đang dần hình thành là một mô hình toàn cầu hóa có tính chọn lọc hơn. Khắp châu Á, các doanh nghiệp Trung Quốc đã trở thành những mắt xích quan trọng trong lĩnh vực phụ gia thức ăn chăn nuôi, thiết bị, tự động hóa, hệ thống kiểm soát khí hậu và công nghệ sản xuất. Năng lực cạnh tranh về giá, tốc độ giao hàng và hỗ trợ kỹ thuật khiến họ trở thành đối tác khó có thể bỏ qua.

Trong khi đó, tại các thị trường phương Tây, xu hướng thận trọng ngày càng rõ nét. Những lo ngại liên quan đến địa chính trị, khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng, yêu cầu pháp lý và sự phụ thuộc mang tính chiến lược đang tác động đáng kể đến quyết định mua sắm. Kết quả là không phải một nền kinh tế toàn cầu khép kín, mà là sự hình thành của hai hệ sinh thái thương mại khác biệt: một cởi mở hơn với sự tham gia của các doanh nghiệp công nghiệp Trung Quốc và một vận hành theo hướng chọn lọc hơn.

Đối với các nhà sản xuất chăn nuôi châu Á, sự phân hóa này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Ngành chăn nuôi gia cầm và gia súc phụ thuộc vào nguồn cung ổn định về thiết bị, nguyên liệu và công nghệ. Trong bối cảnh chi phí sản xuất tiếp tục chịu áp lực, các quyết định mua sắm ngày càng đòi hỏi phải cân bằng giữa năng lực cạnh tranh và quản trị rủi ro. Tương lai có thể sẽ không còn được định hình bởi một thị trường toàn cầu thống nhất, mà bởi nhiều thị trường có sự kết nối với nhau nhưng vận hành theo những thực tế thương mại và chính trị khác nhau.

Làn sóng hợp nhất gia tăng

Trong nhiều thập kỷ, ngành chăn nuôi phát triển nhờ sự đa dạng của các doanh nghiệp gia đình, các nhà cung cấp chuyên biệt và những doanh nghiệp tiên phong đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, áp lực về kinh tế và công nghệ đang làm thay đổi bức tranh này.

Sự gia tăng về độ phức tạp của hệ thống sản xuất, chi phí nghiên cứu và phát triển ngày càng cao, các yêu cầu tuân thủ nghiêm ngặt hơn cùng nhu cầu xây dựng mạng lưới dịch vụ rộng khắp đang tạo lợi thế rõ rệt cho các doanh nghiệp quy mô lớn. Xu hướng hợp nhất đang diễn ra trên nhiều lĩnh vực, từ sản xuất thiết bị, thuốc thú y, phụ gia thức ăn chăn nuôi đến các hệ thống sản xuất tích hợp.

Điều đó không làm giảm vai trò của các doanh nghiệp nhỏ. Trong nhiều trường hợp, họ vẫn là nguồn cung cấp các sáng kiến đổi mới và chuyên môn ở những phân khúc ngách. Tuy nhiên, vị thế dẫn đầu thị trường ngày càng gắn liền với khả năng đầu tư vào công nghệ, hỗ trợ khách hàng trên phạm vi nhiều khu vực và vận hành ở quy mô lớn.

Đối với các doanh nghiệp châu Á, nơi quá trình hợp nhất đã diễn ra rõ nét trong các lĩnh vực gia cầm, thức ăn chăn nuôi và sản xuất chăn nuôi tích hợp, thông điệp rất rõ ràng: quy mô, năng lực và các quan hệ đối tác chiến lược sẽ ngày càng trở thành những yếu tố tạo lợi thế cạnh tranh.

Giá trị thực tiễn trở lại vị trí trung tâm

Có lẽ tín hiệu tích cực nhất là việc ngành chăn nuôi đang quay trở lại với các giá trị thực tiễn. Trong nhiều năm, các cuộc thảo luận của ngành chủ yếu xoay quanh những tầm nhìn đầy tham vọng về chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và các công nghệ của tương lai. Dù đổi mới sáng tạo vẫn giữ vai trò thiết yếu, bầu không khí tại VIV Europe lần này cho thấy cách tiếp cận đã thực tế hơn.

Các nhà sản xuất hiện phải đối mặt với hàng loạt thách thức như chi phí đầu vào biến động, thiếu hụt lao động, yêu cầu về phát triển bền vững, nguy cơ dịch bệnh và biên lợi nhuận ngày càng thu hẹp. Vì vậy, người mua đang ưu tiên tìm kiếm những công nghệ có thể mang lại các cải thiện rõ ràng về hiệu quả, năng suất và lợi nhuận.

Những giải pháp thu hút nhiều sự quan tâm nhất không nhất thiết là các ý tưởng mang tính tương lai, mà là những công nghệ có thể giúp nhà sản xuất giảm chi phí, nâng cao hiệu suất và giải quyết ngay các vấn đề trong hoạt động sản xuất. Sự thay đổi này phản ánh mức độ trưởng thành hơn của ngành chăn nuôi. Đổi mới sáng tạo không còn được đánh giá chỉ dựa trên tiềm năng, mà được đo bằng khả năng tạo ra giá trị hữu hình.

Các doanh nghiệp trong khu vực châu Á đang đối mặt với những thách thức tương tự các đối tác châu Âu, từ áp lực về biên lợi nhuận, yêu cầu phát triển bền vững, sự thay đổi trong nhu cầu của người tiêu dùng đến mức độ phức tạp ngày càng gia tăng trong vận hành. Theo các chuyên gia tại VIV Europe, thành công trong tương lai của doanh nghiệp chăn nuôi sẽ phụ thuộc vào ba năng lực cốt lõi: thích ứng với một thị trường toàn cầu ngày càng phân cực, xây dựng quy mô và các mối quan hệ đối tác cần thiết để duy trì năng lực cạnh tranh, đồng thời đầu tư vào các công nghệ mang lại hiệu quả thực tiễn.

Dù ngành chăn nuôi vẫn mang tính toàn cầu, các quy luật cạnh tranh đang thay đổi. Những doanh nghiệp biết thích ứng với thực tế mới, cân bằng giữa hiệu quả, khả năng chống chịu và đổi mới sáng tạo sẽ có nhiều cơ hội thành công hơn trong những năm tới.

Tuấn Minh

Theo Asia Livestock