Chăn nuôi Việt Nam bứt phá ngoạn mục: Hành trình làm nên tên tuổi Minh Dư

Để có 3 giống gà MD1.BĐ, MD2.BĐ, MD3.BĐ, ông Lê Văn Dư, Giám đốc Công ty TNHH Giống gia cầm Minh Dư đã mất hơn 30 năm ròng rã nghiên cứu, chọn tạo…

Nhận “Giải Nobel của Việt Nam” nhờ 3 giống gà nội

Theo ông Huỳnh Ngọc Diệp, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y Gia Lai, trong lĩnh vực chăn nuôi, thời gian tới tỉnh định hướng phát triển mạnh đàn bò chất lượng cao ở các địa phương phía tây tỉnh và đàn gà trên địa bàn toàn tỉnh. Riêng đàn heo giữ ổn định, chỉ phát triển công nghệ trong chăn nuôi theo hướng giảm nông hộ, đẩy mạnh chăn nuôi áp dụng công nghệ cao, chăn nuôi tuần hoàn.

Ở Gia Lai, đàn gia cầm phát triển mạnh ở phía đông tỉnh (tỉnh Bình Định cũ) vì đặc thù là vùng đồng bằng, còn phía tây tỉnh phát triển mạnh đàn bò do điều kiện đất đai của vùng cao nguyên rộng lớn. Hiện tổng đàn gia cầm của Gia Lai có 18,4 triệu con, trong đó có khoảng 17 triệu con gà (phía đông Gia Lai 10 triệu con và tây Gia Lai 7 triệu con).

Thời gian tới, Gia Lai định hướng đẩy mạnh phát triển đàn gà dựa vào lợi thế trên địa bàn có 2 doanh nghiệp chuyên sản xuất gà giống chất lượng cao, nổi tiếng cả nước, trong đó có Công ty TNHH Giống gia cầm Minh Dư ở xã Tuy Phước.

Ghi nhận cống hiến của ông Lê Văn Dư sau hơn 30 năm nghiên cứu, chọn tạo ra 3 giống gà ta chất lượng là MD1.BĐ, MD2.BĐ, MD3.BĐ, năm 2021, ông Dư đã được trao giải thưởng Sáng tạo khoa học công nghệ Việt Nam 2020. Năm 2022, ông Dư vinh dự được Hội đồng cấp Nhà nước xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ đợt VI năm 2022.

“Giải thưởng Hồ Chí Minh tương tự như ‘Giải Nobel của Việt Nam’, danh giá lắm. Ông Dư được nhận giải thưởng này là xứng đáng bởi để có được 3 giống gà MD1.BĐ, MD2.BĐ, MD3.BĐ, hơn 30 năm ròng rã ông đã dồn hết tâm lực để nghiên cứu, chọn tạo ra các giống gà ta hội tụ các ưu điểm tăng trọng nhanh, đẻ sai, chống chịu bệnh tốt…, mang lại hiệu quả cao trong chăn nuôi”, TS Phan Trọng Hổ, nguyên Giám đốc Sở NN-PTNT Bình Định (cũ), hiện là Chủ tịch Hội Chăn nuôi và Thú y Gia Lai đánh giá.

Trong thời gian làm Giám đốc Sở NN-PTNT Bình Định (cũ), lại là chuyên gia trong ngành chăn nuôi, nên TS Phan Trọng Hổ theo dõi sát sao quá trình phát triển của Công ty TNHH Giống gia cầm Minh Dư, đặc biệt là quá trình chọn tạo ra các giống gà ta MD1.BĐ, MD2.BĐ, MD3.BĐ đã được Cục Chăn nuôi (nay là Cục Chăn nuôi và Thú y) cấp chứng nhận tiến bộ kỹ thuật, công nghệ mới năm 2017; sản phẩm vàng chăn nuôi Việt Nam năm 2016 – 2018; chứng nhận doanh nghiệp khoa học công nghệ cao năm 2018 và chứng nhận OCOP sản phẩm gà giống đạt tiêu chuẩn 5 sao năm 2019 của tỉnh Bình Định (cũ).

Ban đầu, việc chọn giống gà của ông Dư hầu như dựa cả vào kinh nghiệm do người xưa truyền lại là chọn gà mái và gà trống có tầm vóc to, có lông mào và ngoại hình đẹp. Tuy nhiên, cách làm truyền thống này bộc lộ nhiều khiếm khuyết, dẫn đến gà giống có sức đề kháng thấp, tỷ lệ hao hụt cao và tăng trọng kém.

Vào thời điểm ấy, Việt Nam du nhập nhiều giống gà lông màu từ nước ngoài vào, giống gà nội chưa thực sự chinh phục người chăn nuôi. Khi ấy, ông Lê Văn Dư nảy ra ý tưởng dựa vào những đặc tính nổi trội, tính thích nghi rộng của giống gà bản địa, chọn tạo ra giống gà đặc thù để phát triển, tạo lực cạnh tranh với các giống gà nhập nội. Ông Dư bắt đầu dấn thân vào công tác chọn tạo những giống gà hội tụ nhiều ưu điểm để làm nên tên tuổi Minh Dư.

Hành trình bền bỉ

Ông Dư bắt đầu việc chọn tạo giống gà bằng những chuyến rong ruổi khắp cả nước để thu thập những giống gà bản địa có nhiều ưu điểm. Ở tỉnh Bình Định (cũ) ông chọn giống gà ri, đây là giống gà có tầm vóc nhỏ bé nhưng khả năng thích nghi với môi trường và có sức đề kháng cao, đặc biệt là chất lượng thịt thơm ngon. Ông Dư lai tạo giống gà ri với giống gà chọi và gà mía – 2 giống gà có tầm vóc cao to và chất lượng thịt cũng không kém để tạo ra tổ hợp lai cho năng suất và chất lượng cao.

Khi ấy, cứ nghe tỉnh nào có giống gà ta đặc sắc là ông Dư lập tức tìm đến, rong ruổi khắp các vùng quê săn lùng, thu thập những giống gà bản địa. Từng giống gà của mỗi địa phương có những ưu điểm khác nhau, ông Dư cất công nghiên cứu từng giống để biết giống gà nào có mặt tốt gì, sau đó lai tạo để cho ra những tổ hợp lai hội tụ tất cả những ưu điểm của nhiều giống gà. Gà thu thập từ các địa phương ông Dư phải nuôi riêng từng giống, theo dõi, đánh giá từng giống rồi tích hợp các nguồn gen tốt lại, từ đó chọn tạo ra tổ hợp lai tốt nhất để nhân đàn.

“Trong thời gian ấy, hầu như cả ngày ông Dư bám trụ trong chuồng gà để quan sát từng cá thể, theo dõi sức đẻ của từng giống gà thu thập về, loại thải những cá thể gà đẻ kém, tuyển chọn được 5.000 con mái có sức đẻ vượt trội. Với 5.000 con gà mái được tuyển, ông Dư tiếp tục chọn ra những con mái không ấp bằng cách chia chuồng nuôi thành 10 ô, mỗi ô  thả 500 con.

Mỗi ngày ông Dư đứng miết ngoài chuồng gà để theo dõi con mái nào ấp trứng là bắt bỏ qua ô chuồng chứa gà thải loại, chỉ chọn những con mái không ấp, bởi gà không ấp năng suất đẻ mới cao. Trong 5.000 gà mái, ông Dư chỉ tuyển được có 5 con không ấp giữ lại làm giống, số còn lại bán gà thịt”, TS Phan Trọng Hổ kể.

Cứ thế, qua hơn 30 năm với hàng trăm thế hệ chọn lọc, ông Dư mới có được đàn gà mái không ấp. Hiện Công ty TNHH Giống gia cầm Minh Dư đang sở hữu tổng đàn gà giống 680.000 con, trong đó có 5.000 con gà giống cụ kỵ, 50.000 con gà ông bà và 625.000 con gà bố mẹ. Từ năng suất 90 trứng/mái đẻ, đến nay, đàn mái ông Dư đang sở hữu đã đạt sức đẻ đến 180 trứng/con/năm. Với sức đẻ này, đàn gà mái của Dư có năng suất trứng chẳng kém cạnh các giống gà nhập nội như gà Lương Phượng, gà Tam Hoàng.

Theo ông Huỳnh Ngọc Diệp, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y Gia Lai, trước đây, chọn tạo ra giống vật nuôi mới là việc của các cơ quan nghiên cứu Nhà nước. Phải vài chục năm mới lai tạo ra được con giống mới đồng đều về mặt di truyền, khả năng sinh trưởng, phát triển đồng đều, khả năng tăng trọng cao, tỷ lệ tiêu tốn thức ăn/kg tăng trọng đảm bảo người nuôi có lãi. Để lai tạo được đàn gà cụ kỵ hội đủ các ưu điểm trên, ông Dư không chỉ hao tổn tâm sức mà còn hao tổn không ít về tài chính.

“Công ty TNHH Giống gia cầm Minh Dư đang ứng dụng công nghệ 4.0 vào sản xuất. Hệ thống cho gà ăn, uống, kiểm soát môi trường chuồng nuôi, hệ thống chiếu sáng và phun thuốc sát trùng đều được trang bị dây chuyền thiết bị công nghệ cao. Nhà máy ấp nở của Công ty Minh Dư được đánh giá hiện đại nhất Châu Á, là 1 trong 8 nhà máy ấp nở hiện đại nhất thế giới ứng dụng công nghệ 4.0, tự động hóa trong sản xuất”, ông Huỳnh Ngọc Diệp, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y Gia Lai đánh giá.

Theo Đình Thung – Phương Chi (nongnghiepmoitruong.vn)