Liên kết nhân giống gà H’Mông lai, thu nhập 30 – 40 triệu đồng/tháng
Chăn nuôi gà theo chuỗi giá trị, mỗi hộ đảm nhiệm một khâu sản xuất, phát huy được năng lực, sở trường, khả năng sáng tạo của nông hộ, tăng cao hiệu quả sản xuất.
Đến thăm mô hình liên kết sản xuất giống gà H’Mông lai ở xã Mao Điền (Hải Phòng), chúng tôi rất ngưỡng mộ trước cách làm chuyên nghiệp, hiệu quả của người dân nơi đây.
Anh Hoàng Điền Dưỡng, thành viên sáng lập mô hình trên cho biết, hiện nay nhóm liên kết của anh quy tụ 5 hộ chuyên nhân giống gà H’Mông lai gắn với chuỗi giá trị chăn nuôi gia cầm. Trong đó mỗi hộ, nhóm hộ đảm nhiệm một công đoạn sản xuất, có hộ chỉ nuôi gà bố mẹ lấy trứng giống, có hộ chỉ úm gột gà 1 ngày tuổi (gà bóc trứng) thành con giống thương phẩm. Riêng anh Dưỡng đóng vai trò điều hành chính và đảm nhiệm khâu tư vấn kỹ thuật chăn nuôi gia cầm, thu mua trứng trong mô hình rồi ấp nở thành con giống cho các hộ nuôi úm.
Anh Dưỡng còn mua lại toàn bộ số gà đã nuôi úm thuần thục cung ứng cho thị trường chăn nuôi gà thịt. “Liên kết chặt chẽ nhưng các hộ được hạch toán kinh tế độc lập, được chủ động nguồn mua thức ăn và thuốc thú y phòng ngừa dịch bệnh cho gà theo phương châm lãi hưởng, lỗ chịu”, anh Dưỡng cho biết thêm.
Anh Dưỡng chọn sản xuất giống gà H’Mông thương phẩm để tạo ra phân khúc thị trường riêng, không đụng hàng với các cơ sở chăn nuôi các giống gà khác trong khu vực.
Để đạt các mục tiêu đề ra, anh phải lặn lội lên tận các bản làng ở miền núi phía Bắc để tham quan, học hỏi mô hình nuôi gà H’Mông bản địa rồi chọn mua một số con giống thuần chủng về làm gà bố mẹ cho lai tạo sau này. Sau quá trình chăn nuôi, anh Dưỡng thấy gà H’Mông có khả năng chống chịu tốt, ít bị dịch bệnh, song nhược điểm là thể trọng thấp (1,5 – 2kg/con) nên khó thuyết phục nhà nông mua giống chăn nuôi, mở rộng quy mô sản xuất.
Khắc phục những nhược điểm trên, anh Dưỡng tìm hiểu, học hỏi cách chọn tạo giống gia cầm rồi mua giống gà ác lai nuôi thả với gà trống H’Mông, sau lấy trứng đưa vào máy ấp nở, tạo được giống gà H’Mông lai 3 máu mang đủ các tính trạng ưu tú của bố mẹ như khả năng chống chịu tốt, ít bị dịch bệnh, tăng trọng nhanh, lông màu đen hoặc đen pha trắng, xương và thịt đều đen hoặc xám, thịt ngon, ngọt, giàu dinh dưỡng.
Đặc biệt, giống gà lai 3 máu có trọng lượng rất cao, gà trống 3 – 3,2kg/ con, mái từ 2 – 2,2kg/con, được thị trường chấp nhận mở rộng quy mô chăn thả. Nhờ vậy, năm nào anh Dưỡng cũng ấp nở và bao tiêu cho các thành viên liên kết hơn 180.000 con giống gà H’Mông lai, trừ mọi chi phí sản xuất, lợi nhuận đạt 360 – 480 triệu đồng.
Ông Đỗ Văn Pha ở xã Như Quỳnh (Hưng Yên) cho biết, gà H’Mông lai rất phù hợp với tập quán chăn thả và tiêu dùng của bà con các dân tộc miền núi nên phần lớn sản lượng gà giống trong mô hình đều xuất bán lên các tỉnh Sơn La, Điện Biên, Lai Châu, Lào Cai, Tuyên Quang…
Tại vùng đồng bằng Bắc Bộ, phong trào chăn nuôi gà H’Mông còn nhỏ lẻ vì người dân thường kiêng mua, ăn thịt gà đen vào các ngày tuần, tiết, lễ Tết. Ông Pha nhờ tham gia mô hình liên kết chăn nuôi theo chuỗi giá trị, mỗi tháng vẫn nuôi úm, xuất chuồng được 4.000 – 5.000 con gà lai H’Mông 30 – 35 ngày tuổi, thu nhập đạt 15 – 25 triệu đồng.
Để úm gà đạt hiệu quả cao, ông Pha làm đệm lót sinh học cho nền trại, giãn cách mật độ nuôi thả phù hợp với lứa tuổi gà, duy trì nhiệt độ trong quây úm khoảng 30 – 34 độ C, tiêm vaccine phòng ngừa dịch bệnh cho gà đúng lịch. Ông Pha nhận khâu úm gà vì không cần diện tích nuôi thả lớn, không tốn công lao động, đầu tư thức ăn thấp, ít gây ô nhiễm môi trường, hiệu quả sản xuất cao và ổn định, phù hợp với nguồn lực sẵn có của gia đình.
Ông Sỹ Danh Thưởng ở xã Phú Cát, Hà Nội cũng tham gia mô hình trên, nuôi 1.000 gà đẻ, gồm 900 con mái giống ác lai và 100 gà trống H’Mông bản địa, hầu hết số trứng gà sau đẻ đều được anh Dưỡng thu mua để ấp nở. Theo đó, bình quân mỗi tháng ông Thưởng có lãi khoảng 20 triệu đồng. Theo ông Thưởng, gà H’Mông có nguồn gốc từ miền núi phía Bắc nước ta nên hay chạy nhảy, để tự giao phối tỷ lệ trứng có phôi cũng đạt hơn 85%, không thua kém trứng gà đẻ thụ tinh nhân tạo.
Ông Thưởng cho rằng, mô hình chăn nuôi gà theo chuỗi gia trị này sẽ ổn định lâu dài vì mỗi thành viên chỉ đảm nhiệm một công đoạn sản xuất nên phát huy được hết năng lực, sở trường, khả năng sáng tạo của từng hộ, giúp chăn nuôi đạt hiệu quả cao, giảm thiểu được rủi ro.
Theo kinh nghiệm của ông Thưởng, muốn gà bố mẹ đẻ đều, đẻ nhiều trứng phải duy trì thời gian chiếu sáng trại gà từ 14 – 18h/ngày, chọn con giống khoẻ, cho ăn cân đối, đầy đủ dưỡng chất, mua cám gà từ các cơ sở sản xuất có uy tín. Lưu ý, lông gà H’Mông thuần chủng đen 100%, nhưng lông gà H’Mông lai 3 máu có một số con màu trắng xám, đốm trắng do trong cặp lai gà ác đen với gà bạch phong trắng, nhưng cả 3 giống đưa vào lai tạo đều có xương đen, thịt đen.